Xuân 2018
Cập nhật: 13 : 42' : 24'' (GMT+7) - 31 / 1 / 2018
Khi hộ nuôi heo "vỡ trận" gì giá

Đạt mức tăng trưởng cao (3,9%) so với nhiều năm qua, năm 2017, ngành nông nghiệp đã đóng góp quan trọng vào thành tựu phát triển kinh tế - xã hội tỉnh nhà. Nhưng niềm vui chung đó thật khó trọn vẹn, bởi ngành có “máu mặt” là chăn nuôi heo bị “rớt nhịp” lại phía sau khi giá giảm sâu và kéo dài khiến cho hộ nuôi lao đao. Từ cầm cự thời gian đầu đến lúc không còn khả năng “chống đỡ”, đành chịu “vỡ trận”...


Heo Iberico của Tây Ban Nha. Một chiếc đùi heo muối (ảnh nhỏ) - loại này được xem là “thời thượng”, có giá nhập về dao động mức 30 triệu đồng, tương đương một tấn heo hơi xuất chuồng hiện nay. Nguồn: en.wikipedia

Cuộc “giải cứu” bất thành

Ngược lại thời điểm những tháng đầu năm 2017, khi tổng đàn heo của tỉnh tăng mạnh thì giá bất ngờ giảm sâu. Lúc đầu, hộ nuôi còn bình tĩnh dù phải cắn răng chịu lỗ khi heo tới lứa và tự an ủi rằng, giá heo sớm muộn sẽ lên đỉnh trở lại. Điều này gần như là một “quy luật” bất thành văn mà hầu như hộ nuôi heo nào trải qua, đại khái thắng vài ba năm, thì ắt có năm “hạn”.

Nhưng rồi diễn biến nằm ngoài dự đoán, “cơn hạn” kéo vượt khỏi sức chịu đựng. Không chỉ hộ nuôi choáng voáng, đại lý thức ăn thẫn thờ, ngành chức năng luống cuống tìm nguyên nhân, truyền thông đưa tin liên tục kéo cộng đồng vào cuộc “giải cứu” heo.

Không phấn khởi như việc đã từng thành công “giải cứu” chuối hay dưa hấu trước đó, chỉ giới hạn ở một vài khu vực và quy mô không lớn, do binh chuồng (heo) số lượng lên đến hàng triệu con và rải khắp các địa phương. Trước tình thế cứu heo như “cứu hỏa” phải làm ngay, không ai thống kê được bao nhiêu cuộc họp, diễn đàn để tìm biện pháp cấp bách và vạch hướng lâu dài. Hộ nuôi heo cũng không thể ngồi yên, xoay sở bằng nhiều cách từ việc tự mổ chia thịt cho bà con lối xóm, đến bày ra ven một số tuyến đường bán nhằm vớt vát chút vốn.

Sau đợt “giải cứu” phát động rầm rộ, giá heo hơi có nhích lên (tháng 7-2017) rồi lại xuống, khiến cho hộ chăn nuôi “vỡ trận”. Theo ý kiến của các chuyên gia nhận định, chiến dịch “giải cứu” vừa qua chỉ dừng lại ở việc tiêu thụ và tác động để các thương lái không có lý do ép giá người nuôi, để người tiêu dùng được hưởng lợi. Thật sự chưa giúp hộ nuôi thoát khỏi cảnh khốn khó, bởi số lượng heo được giải cứu vẫn còn rất nhỏ so với số heo đến kỳ xuất chuồng.

Anh Thanh T. (Phường 8, TP. Bến Tre), kỹ sư chăn nuôi và chủ cửa hàng thuốc thú y nhận định, giá heo hơi giảm là điều được báo trước, đơn giản là đàn heo tăng mạnh khiến cung vượt cầu. Các biện pháp “giải cứu” tình thế kiểu “chữa cháy phải phun bằng nước” thì khó bề giải nguy được nền chăn nuôi đang được vận hành theo cách phó mặc cho thị trường tồn tại lâu nay. Người nuôi heo phải hứng “lưỡi”, “cán” thuộc về công ty, đại lý thức ăn và thương lái. Phương thuốc “cắt cơn” giảm giá dù có hay đến mấy cũng không thể chữa lành căn bệnh mãn tính trong ngày một ngày hai. Ấy là chưa kể các giải pháp tròn vo trên văn bản báo cáo thường được “sáng tạo” ra bởi mấy tay “thầy dùi”, có được mấy ai đã từng đặt chân vào thực địa từ trại chăn nuôi đến lò giết mổ?!

Nợ lớn khó trả dần

Khi các biện pháp “giải cứu” không thể kéo giá heo lên mức như kỳ vọng, các chuyên gia khuyến cáo hộ chăn nuôi không vội tái đàn, đồng thời giảm tối đa chi phí như lựa chọn giống tốt, thức ăn sạch, tiết kiệm điện, nước... Đây là sự tư vấn hết sức cần thiết nhưng không phải hộ nuôi nào cũng lưu tâm, nên chỉ dừng lại mức “hô hào” chung chung.

Thực tế là các hộ nuôi nhỏ lẻ cạn vốn sau một thời gian dài giá heo hơi đứng ở mức thấp, đã đóng chuồng trại để chuyển sang công việc khác. Những hộ có thâm niên vẫn âm thầm tái đàn, ở quy mô nhỏ hơn, dù biết rằng huề vốn đã là may. Không đơn giản như một cuộc chơi, khi cảm thấy mệt mỏi vì thua cuộc tối mặt mày có thể tùy nghi dừng lại nghỉ ngơi hoặc chuyển sang trò khác. Nuôi heo là kế mưu sinh, nhiều hộ dân xem đó là nguồn thu nhập chính, đã đầu tư công sức, gắn bó hàng chục năm thì đâu dễ ngừng lại.

Ông Trần Duy Kh. (xã Bình Khánh Đông, Mỏ Cày Nam) cho biết, người dân biết lỗ mà vẫn nuôi, bởi không tái đàn lại thì biết làm gì bây giờ? Câu hỏi này phản ánh tâm trạng bế tắc, khiến người nghe ray rứt tột cùng. Giả sử thời may có một đơn vị nào đó đứng ra thu gom hết cơ sở vật chất chuồng trại, kèm theo đó chuyển đổi nghề cho người dân được nguồn thu nhập, có lẽ không cần khuyến cáo, hộ nuôi chẳng có ý định tái đàn.

Qua tìm hiểu, còn một lý do khá gay cấn để hộ nuôi dù muốn hay không cũng phải tái đàn đó là khoản nợ tiền thức ăn gối đầu với các đại lý.  Nếu không tiếp tục, thì hợp đồng giữa người nuôi và đại lý xem như xong, phải thanh toán hoàn tất các khoản nợ. Theo ghi nhận, không ít trường hợp mối quan hệ “ngày xưa thân ái” của đại lý và hộ nuôi kết thúc ở tòa án bằng một tờ cam kết ghi nợ, do không thể tự thỏa thuận được.

Nếu lấy câu nói của người xưa “Nợ lớn trả dần, cháo nóng vét quanh” đặt vào các hộ nuôi heo, thì nợ lớn cứ... lớn dần theo từng lứa heo xuất chuồng. Bất chấp giá heo thấp vẫn phải tiếp tục tái đàn. “Ai cũng dư biết là lỗ, những nghỉ thì sẽ làm gì bây giờ. Mà nghỉ thì không còn cơ hội trả nợ, cộng thêm áp lực bị đòi nợ. Thôi thì tới đâu hay tới đó, các hộ khác sao thì mình vậy!” - anh Tuấn V., người có trên 20 năm gắn bó với nghề chăn nuôi heo chia sẻ.

Thay đổi từ biến cố

Tình cảnh hộ chăn nuôi heo “vỡ trận” đúng vào lúc ngành chăn nuôi đang phát triển mạnh mẽ. Chi phí đầu tư sản xuất và giá thành phẩm đến tay người tiêu dùng luôn duy trì tạo ra giá trị “thặng dư” nhất định, đủ sức nuôi sống và làm giàu các bên tham gia. Điều này cho thấy hiện tồn tại một nghịch lý trong các khâu của dây chuyền sản xuất gồm công ty thức ăn - đại lý - hộ nuôi - thương lái thu gom - giết mổ phân phối.

Rõ ràng là lợi nhuận ròng của ngành chăn nuôi heo đang được phân chia không đều. Những người trực tiếp làm ra sản phẩm chịu thiệt thòi nhất, trong khi khâu trung gian chiếm gần như toàn bộ mà không phải chịu bất cứ rủi ro nào. Giá thịt heo trên thị trường sau khi không còn các điểm tự phát, hiện vẫn giữ mức cao khiến cho việc đẩy nhanh tiêu thụ heo tồn không dễ dàng.

Hơn lúc nào hết, đây là thời kỳ khó khăn nhất của hộ nuôi heo nhưng cũng là thời cơ thuận lợi để thực hiện sự thay đổi một cách toàn diện. Nếu chần chừ, không thoát ra khỏi biến cố để thay đổi hiện trạng sẽ lún sâu vào khủng hoảng, không còn cơ hội để chuyển từ thế “đằng lưỡi” sang cùng nắm “cán” một cách ít bị động hơn với các thực khách trên bàn tiệc để chia nhau chiếc bánh lợi nhuận.

Nhà quản lý và chuyên gia đầu ngành đưa ra nhiều giải pháp nhằm cải thiện tình hình như: giảm giá thành đầu vào từ thức ăn - thuốc thú ý - nâng cao chất lượng con giống, thực hiện quy trình chăn nuôi khép kín từ sản xuất con giống - thức ăn chăn nuôi - trang trại - giết mổ - chế biến - bán lẻ, sản xuất theo hướng quy mô lớn - công nghệ cao - xử lý nông nghiệp hữu cơ - nông nghiệp tự nhiên... Những giải pháp phổ biến này đã được áp dụng “từ khuya” ở các cường quốc nông nghiệp, do các tập toàn, công ty có tiềm lực tài chính mạnh  “triệu đô - tỷ đô” vận hành, đủ sức chi phối thị trường.

Đối với hộ chăn nuôi trên địa bàn nông thôn, nguồn lực đầu tư sản xuất phần lớn vay ngân hàng hoặc dựa vào công ty, đại lý thức ăn gia súc và bán sản phẩm cho thương lái tùy nghi định giá. Hộ nuôi được tiếng “ông bà chủ” nhưng thực tế “mượn đầu heo nấu cháo” lấy trước trả sau, ngẫm kỹ lại còn thua người làm công ngay trên chính cơ sở sản xuất của mình. Họ luôn phập phồng trước những bất trắc ngoài tầm tay có thể ập xuống bất kỳ lúc nào.

Để đạt mục tiêu đưa ngành chăn nuôi phát triển bền vững theo hướng sạch, an toàn và nâng cao giá trị gia tăng, ngoài việc áp dụng thành công phương thức sản xuất tiên tiến, thì điều quan trọng là phải có “giải pháp điều tiết” hữu hiệu. Đó là quy mô chăn nuôi, số lượng tổng đàn giữ mức ổn định cung - cầu, phân chia lại lợi nhuận một cách hợp lý hơn, giúp hộ nuôi tích lũy phòng thân và đầu tư tái sản xuất. Nếu không, khi giá heo tăng trở lại, hộ nuôi tái đàn ồ ạt hòng gỡ gạc lại vốn đã mất... Thì vài ba năm sau, cộng đồng lại phải cùng nhau “giải cứu” bởi khó tránh khỏi “vỡ trận” lần nữa .

Mùa Giêng - 2018

  • Trung Huân

  •  
    Lưu để đọc sau

    Bản in

    Phản hồi
     
    CÁC TIN KHÁC:
      Cải thiện sinh kế bền vững cho người nghèo (31 / 1 / 2018)
      Nêu gương sáng về đạo đức, lối sống và tinh thần phục vụ nhân dân (31 / 1 / 2018)
      Vào Tết trên bãi ngang cù lao Minh (30 / 1 / 2018)
      Phải lòng con gái Bến Tre - Địa danh và nét đẹp (30 / 1 / 2018)
      Trên cung đường khởi nghiệp (30 / 1 / 2018)
      Kỷ niệm Chiến Thắng (30 / 1 / 2018)
      Đồng khởi khởi nghiệp góc nhìn từ Nông Cổ Mín Đàm (30 / 1 / 2018)
      Ngày xuân… hát sắc bùa Phú Lễ (30 / 1 / 2018)
      "Tinh về y thuật, sáng về y đức" (30 / 1 / 2018)
      Tản mạn về cây dừa (30 / 1 / 2018)
      “Tiên học lễ, hậu học văn” trong dạy và học (30 / 1 / 2018)
      Cắm cành hoa đẹp bến sông xưa (30 / 1 / 2018)
      Đẹp mãi trong lòng chúng con (30 / 1 / 2018)
      Đọc di cảo, nhớ thầy xưa (30 / 1 / 2018)
      Phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn (30 / 1 / 2018)
      Những ngày Tết Mậu Thân không quên (30 / 1 / 2018)
      Tâm tình cùng bạn đọc đầu Xuân Mậu Tuất (30 / 1 / 2018)
      Chuyện trò cùng 7 nông dân xuất sắc (30 / 1 / 2018)
      Những tấm gương điển hình làm theo lời Bác (30 / 1 / 2018)
      Lạc quan bước vào năm “tăng tốc” (30 / 1 / 2018)

    Trang tiếp

     
    Tìm kiếm

    Tập trung xây dựng hoàn thành 5 xã nông thôn mới năm 2015

    Khi hộ nuôi heo "vỡ trận" gì giá
    © Báo Đồng Khởi - Giấy phép số: 456/GPBC - Do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 22/10/2007
    Tổng Biên tập: Lê Ngọc Hân - Đường dây nóng: 0918820163
    Toà soạn: 171 Nguyễn Đình Chiểu, F2, TP.Bến Tre - Tỉnh Bến Tre
    Điện thoại (+84).2753.822311-(+84).2753.811000-(+84).2753.811650 - Fax : (+84).2753.826658 - email: info@baodongkhoi.com.vn